Werken aan de bodemkwaliteit is voor veel boeren een belangrijk doel. Maar wat verbeter je dan precies: organische stof, nutriëntenbeschikbaarheid, bodemstructuur of bodemleven?
Integraal kijken naar bodemkwaliteit is niet eenvoudig en komt vaak neer op aanpassingen in het bouwplan. Zulke veranderingen hebben zowel financiële gevolgen als effecten op de bodem. Daarom is het belangrijk vooraf de juiste vragen te stellen.
5 Checkvragen voor een beter bouwplan
- Wat wil je verbeteren en hoe ga je het doen?
Stel doelen voor jezelf: bijvoorbeeld gericht op het verhogen van de bodemorganische stof of de nutriëntenefficiëntie. - Hoeveel gewassen passen er in het bouwplan?
Vaak is het zo dat meer verschillende gewassen in de rotatie een betere afwisseling voor de bodem en werkzaamheden is, maar verhoogt ook de complexiteit en vraagt vaak om meer machines. Extensiveren kan een oplossing zijn, waarbij de bodemkwaliteit centraal staat. Denk aan vroeg geoogste gewassen zoals granen of conserven, waardoor ruimte ontstaat voor een groenbemester, of aan gewassen die zelf bijdragen aan een betere bodemkwaliteit, zoals luzerne. - Zijn er klimaatadaptieve gewassen in te passen?
Kijk naar gewassen en rassen die bestendiger zijn tegen hitte en droogte (bepaalde zomertarwe en maïs rassen), zoals diepwortelende gewassen (bijvoorbeeld luzerne, rogge of cichorei), gewassen die efficiënt zijn in het opnemen van vocht (zoals sorghum, zonnebloem of quinoa) of gewassen die juist beter tegen nattigheid kunnen (zoals miscanthus, veldboon of spelt). Binnen agrarische collectieven zijn vaak extra mogelijkheden om hiermee te experimenteren. - Is het mogelijk om een gezamenlijk bouwplan te hanteren?
Ook samenwerking kan voordelen bieden. Een gezamenlijk bouwplan met andere akkerbouwers of melkveehouders creëert vaak meer ruimte en maakt het efficiënter inzetten van machines mogelijk. Bovendien biedt een kritische sparringpartner nieuwe inzichten en helpt die bedrijfsblindheid te voorkomen. - Zijn er marktkansen en afzetkanalen beschikbaar?
Benut kansen om nichemarkten te bedienen, wellicht zijn er in jouw omgeving wel mogelijkheden voor het telen van specifieke gewassen, waarbij je saldo kunt behouden, maar toch kunt werken aan de bodemkwaliteit.
Auteur: Martine Trip
Het materiaal op deze pagina kan vrij gebruikt en verspreid worden in het onderwijs.